Chirurgia ręki

Drętwienie palców ręki – czy przyczyną może być bark?

Pacjenci z uszkodzonym stożkiem rotatorów, którzy trafiają do mojego gabinetu, często wcale nie mówią o barku. Mówią: „drętwieją mi palce”. Rzadziej skarżą się na osłabienie chwytu czy upuszczanie przedmiotów. Przychodzą do chirurga ręki, oczekując diagnozy dotyczącej dłoni lub nadgarstka. Wyjaśniam więc, co bark ma z tym wspólnego, a czego na jego karb zrzucić nie można.

Najważniejsza zasada: stożek rotatorów nie odpowiada za czucie w dłoni

Zacznę od rzeczy, którą trzeba powiedzieć wprost, bo bywa źródłem nieporozumień. Samo uszkodzenie stożka rotatorów zazwyczaj nie powoduje bezpośrednio zaburzeń czucia w dłoni. Nerwy okolicy barku unerwiają mięśnie i skórę samego barku: nerw nadłopatkowy – mięsień nadgrzebieniowy i podgrzebieniowy, nerw pachowy – mięsień naramienny, obły mniejszy i skórę nad boczną częścią barku. Żaden z nich nie odpowiada za czucie palców.

A mimo to drętwienie i mrowienie ręki są u pacjentów ze schorzeniami barku zaskakująco częste. W badaniu chorych kwalifikowanych do naprawy stożka rotatorów takie objawy zgłaszało około 33% z nich. Przegląd z 2025 roku podaje mrowienie u około 35%, a drętwienie u 29% pacjentów z uszkodzeniem stożka. Nasilenie tych objawów szło w parze z nasileniem bólu barku, ale dokładny mechanizm nadal nie został jednoznacznie wyjaśniony.

Drętwienie palców – objaw, który myli

Kiedy drętwieją palce, większość osób myśli o dwóch rzeczach: o zespole kanału nadgarstka albo o kręgosłupie. I słusznie – to najczęstsze przyczyny. Ale u pacjenta, który ma jednocześnie bolący bark, sprawa bywa bardziej złożona: objawy z ręki i uszkodzenie stożka potrafią współistnieć, a rozstrzygnięcie, co jest czym, wymaga zbadania całej kończyny – nie tylko dłoni.

Cieśń, kręgosłup czy bark? Jak to odróżnić

Trzej najczęstsi „podejrzani” przy drętwieniu palców:

• Zespół kanału nadgarstka – drętwieje kciuk, palec wskazujący i środkowy, typowo w nocy. Objawy nasila zginanie nadgarstka. Piszę o tym szczegółowo w artykule o zespole cieśni nadgarstka.
• Kręgosłup szyjny – drętwienie promieniuje od szyi przez bark do ręki, często z bólem karku. O odróżnianiu problemu neurologicznego od barkowego pisze nasz neurochirurg: Ból barku czy ucisk nerwu?
• Uszkodzony stożek rotatorów – drętwienie pojawia się obok wyraźnych sygnałów z barku: bólu przy podnoszeniu ręki, bólu nocnego, osłabienia ramienia. Badania samej dłoni i nadgarstka wychodzą prawidłowo, a im silniejszy ból barku, tym częściej pacjent zgłasza mrowienie ręki.

Drugi objaw: „cała ręka jest słaba”

Tu też warto rozróżnić dwie rzeczy: osłabienie ramienia i rzeczywiste osłabienie mięśni dłoni. Uszkodzenie stożka rotatorów osłabia przede wszystkim sam bark:

• odwodzenie i unoszenie kończyny – głównie przy uszkodzeniu ścięgna nadgrzebieniowego
• rotację zewnętrzną – mięsień podgrzebieniowy i obły mniejszy
• rotację wewnętrzną – mięsień podłopatkowy
• stabilizację i centrowanie głowy kości ramiennej w stawie

Przy uszkodzeniach masywnych pacjent może stracić zdolność czynnego unoszenia ręki – to tak zwana pseudopareza. Mówi wtedy: „cała ręka jest słaba”, bo nie potrafi ustawić jej w przestrzeni ani użyć do podniesienia czegokolwiek. Sama dłoń jest przy tym sprawna – problem leży w barku.

Czy chory bark może osłabić chwyt?

Pośrednio tak. Przy mocnym chwycie mięśnie barku stabilizują bliższą część kończyny – dłoń potrzebuje stabilnego oparcia, żeby móc ścisnąć z pełną siłą. Ból barku, odruchowe hamowanie mięśni i brak tego oparcia sprawiają, że wynik pomiaru dynamometrem wychodzi słabszy, a pacjent czuje dłoń jako słabszą. Wykazano wyraźny związek między siłą chwytu a siłą i pracą rotatorów zewnętrznych barku. Co ważne: po skutecznym leczeniu barku siła chwytu wraca, bez leczenia samej dłoni.

Porównanie siły chwytu obu rąk dynamometrem: słabszy wynik po stronie uszkodzonego barku wskazuje, gdzie leży przyczyna.

Diagnostyka – jak szukam prawdziwej przyczyny

Kiedy pacjent przychodzi z drętwieniem palców lub słabym chwytem, a badanie dłoni nie wyjaśnia przyczyny, rozszerzam diagnostykę na całą kończynę:

• Badanie kliniczne od barku po palce – w tym testy oceniające poszczególne ścięgna stożka rotatorów
• Porównanie siły chwytu obu rąk – wyraźna różnica bez przyczyny w samej dłoni sugeruje, że problem leży wyżej
• Badanie przewodzenia nerwowego – pozwala potwierdzić lub wykluczyć zespół kanału nadgarstka
• USG lub MRI barku – gdy badanie i wywiad wskazują na uszkodzenie stożka

Badamy całą kończynę górną, nie tylko miejsce, które drętwieje – dopiero to pokazuje, gdzie naprawdę leży przyczyna.

Co dalej – leczenie przyczyny, nie objawu

Kolejność jest prosta: najpierw ustalamy, czy za objawami z ręki stoi ucisk nerwu w nadgarstku lub kręgosłup szyjny – jeśli tak, leczymy to. Jeśli natomiast dolegliwości wiążą się z uszkodzonym barkiem, leczenie kierujemy tam:

• Operacja – przy uszkodzeniu ścięgna złotym standardem jest jego naprawa. Artroskopowa rekonstrukcja przywraca stabilność barku i – co dla mnie jako chirurga ręki jest istotne – prawidłową funkcję całej kończyny
• Rehabilitacja – przy zapaleniu ścięgien oraz u pacjentów, którzy nie kwalifikują się do operacji. Program opracowany przez naszych fizjoterapeutów
• Leczenie bólu – leki przeciwbólowe, iniekcje pod kontrolą USG, kriolezja. Możliwości opisuje nasz zespół leczenia bólu

Pełny przegląd problematyki uszkodzenia stożka rotatorów – przyczyny, diagnostykę, opcje leczenia – znajdziesz w artykule przeglądowym: Ból barku przy podnoszeniu ręki – czy to uszkodzenie stożka rotatorów?

Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej. W przypadku niepokojących objawów skonsultuj się ze specjalistą.